Is buitenaards leven mogelijk?

15 minuten leestijd

© -

Is buitenaards leven mogelijk?

Je leest nu

Is buitenaards leven mogelijk?

    • Deel op

    • Gekopieerd
  • 45
  • 13525

Een blik op onze sterrenhemel prikkelt de fantasie. Bestaat er een wereld met kwaadaardige groengele mannetjes, die een technologie bezitten geavanceerder dan de onze? Misschien een overdreven beeld geschetst door vele sciencefictionfilms. Feit is echter wel dat sterren vaak ook planeten bevatten, en het veelvoud aan sterren in het heelal tot de verbeelding spreekt. Zou er dan toch ergens leven zijn? Al is het maar in de vorm van bacteriën of planten?

Samengesteld door Niek van Lent

Ruimtevaarder André Kuipers onderzoekt in Kuipers zoekt contact wat we allemaal weten over buitenaards leven. De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl.

Waar begint de zoektocht naar buitenaards leven?

Het filosoferen over en onderzoeken van het universum is niet alleen iets van onze tijd. Lange tijd is het wereldbeeld over de verhoudingen tussen de aarde en de sterren, manen en planeten verbonden met religie. In de klassieke oudheidPeriode van 800 voor Christus tot 476 na Christus. De term verwijst naar de Griekse en Romeinse beschaving die bloeiden in die tijd. Naast invloedrijke filosofen kent de Klassieke Oudheid ook belangrijke kunst, waaronder bijvoorbeeld beeldhouwwerken van het menselijk lichaam.  en de middeleeuwen (ca. 500-1500) bestaat het idee dat de aarde het centrum van het universum is, waar de andere hemellichamen in een perfecte cirkel omheen bewegen. Dit idee staat bekend als het geocentrisch wereldbeeld, en wordt door de Griekse filosoof Aristoteles (384 v.C. - 322 v.C.) uitgewerkt. Gedurende dit geocentrisch wereldbeeld geloven mensen in een vorm van buitenaards leven: het bestaan van de Goden.

Een afbeelding van het geocentrisch wereldbeeld, met de aarde als middelpunt en de banen van andere planeten eromheen.

Deel alinea

Dit wereldbeeld brokkelt tegen het einde van de middeleeuwen, aan het begin van de renaissanceDit is de periode die volgt op de Middeleeuwen en ongeveer van de veertiende tot de zeventiende eeuw duurt. Het einde van de Renaissance luidt het begin van de moderne tijd in. Renaissance betekent letterlijk ‘wedergeboorte’. Deze periode wordt gekenmerkt door grote sociale en culturele veranderingen. Kunst, wetenschap en literatuur komen tot bloei na de donkere Middeleeuwen. In de renaissance staat de mens, het individu, centraal. De mens kan zelf zijn leven zin geven en is ook een inspiratiebron voor kunst, cultuur en wetenschap.   langzaam af. Nicolaus Copernicus (1473-1543) introduceert een model dat beter past bij de beweging van de hemellichamen. Hij stelt dat de zon het centrum van het heelal is waar de planeten omheen draaien. Maar dit heliocentrisch wereldbeeld beschouwt hij puur als een model om mee tot wetenschappelijke voorspellingen te kunnen komen. De wereld hoeft niet daadwerkelijk zo in elkaar te steken. Deze 'maar' voorkomt conflicten met de dominante kerk, die nog lange tijd zal geloven in het geocentrisch wereldbeeld.

Wetenschapper Galileo Galilei (1564 – 1642) verdedigt het heliocentrisch wereldbeeld ongeveer een eeuw later, en ziet dit wél als een realistische beschrijving van de wereld. Dit leidt tot conflicten met de kerk die zijn boeken op een verboden lijst zet, maar ook tot conflicten met andere wetenschappers. Desondanks zijn Galileo’s waarnemingen een keerpunt in het wereldbeeld van de mens in verhouding tot het universum. Dit veranderende wereldbeeld ziet de mens niet als centrum van het universum. De verandering zet aan tot denken: als de mens niet het middelpunt is, is er dan leven op de andere planeten?

"Alles draaide letterlijk en figuurlijk om onze woonplaats." De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl.

Wanneer beginnen de ruimtemissies?

Om andere planeten te onderzoeken doen ruimteorganisaties niet alleen waarnemingen vanaf de aarde, zoals door telescopen. Inmiddels hebben er talloze ruimtemissies plaatsgevonden. In 1957 lanceert de Sovjet-Unie de Sputnik: de allereerste geslaagde ruimtemissie. Samen met Duitse wetenschappers die deels verantwoordelijk zijn voor de V2-raketDe eerste onbemande geleide raket, ontworpen door de Duitser Wernher von Braun. De Nazi’s gebruikten deze raketten voor het eerst op 8 september 1944 om Londen te bombarderen. Tijdens De Tweede Wereldoorlog werden zo’n 3000 raketten door de Duitsers gelanceerd. werken de Russen aan deze satellietIn de sterrenkunde is een satelliet een object dat om een planeet draait. De aarde heeft van nature één satelliet: de maan. Maar de maan is niet de enige die om de aarde draait. Er zijn ook andere satellieten door de mens gemaakt. Er zijn communicatie-, observatie- en onderzoekssatellieten. Via communicatiesatellieten kunnen we onder andere internetten, televisiekijken en telefoneren. Observatiesatellieten bekijken vanuit het de ruimte het aardoppervlak om bijvoorbeeld landkaarten te maken of bosbranden te onderzoeken. Onderzoekssatellieten hebben een vergelijkbare functie maar kijken juist naar de ruimte. . De lancering kenmerkt het begin van een tijdperk van technologische en wetenschappelijke ontdekkingen. Omdat deze ontwikkelingen tijdens de Koude OorlogDe Koude Oorlog (1945-1991) is een periode van gewapende vrede tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, en hun verschillende bondgenoten. De Amerikanen en de Britten vrezen dat Oost-Europa helemaal onder de invloed van de communistische Sovjet-Unie komt. In de periode 1948–1953 bereikt de Koude Oorlog zijn hoogtepunt. In oktober 1962 wordt het met de Cubaanse rakettencrisis zelfs bijna echt oorlog tussen de grootmachten. Met de opheffing van de Sovjet-Unie op komt de Koude Oorlog ten einde. plaatsvinden ontstaat er naast een wapenwedloop ook een strijd tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie om elkaar in de ruimte te overtreffen. De ruimterace begint.

Deel alinea

Belangrijke mijlpalen:

  • 4 oktober 1957: Sputnik.
  • 3 november 1957: Sputnik II. Met de tweede Russische satelliet wordt het eerste levende wezen de ruimte in gestuurd. Aan boord van de Sputnik II bevindt zich de hond Laika.
  • 31 januari 1958: Er komt antwoord van de Verenigde Staten op de Sputnik. De Explorer is een satelliet waarmee de Amerikanen de atmosfeer van de aarde konden onderzoeken.
  • 12 april 1961: De Russische kosmonaut Yuri Gagarin is de eerste man die een reis door de ruimte maakt. Zijn vlucht in de Vostok-1 duurt 108 minuten en hij landt weer veilig in de Sovjet-Unie.
  • 5 mei 1961: NASA astronaut Alan Shepard maakt een vlucht van vijftien minuten door de ruimte.
  • 16 juni 1963: De Russische Valentina Tereshkova is de eerste vrouw in de ruimte. Ze maakt een vlucht in de Vostok-6 waarin ze in drie dagen 48 banen om de aarde maakt.
  • 18 maart 1965: Alexey Leonov is de eerste man die uit zijn ruimteschip de ruimte in stapt. Deze spacewalk duurt twaalf minuten
  • 21 december 1968: Apollo 8. Missie van de Verenigde Staten met de raket Saturnus V die rond de maan vliegt en weer op aarde landt.
  • 20 juli 1969: Apollo 11. Twee astronauten landen op de maan. Terwijl zij uit raket stappen spreekt Neil Armstrong de bekende woorden: "That's one small step for man — one giant leap for mankind" (Een kleine stap voor een mens, een grote sprong voor de mensheid).

"Een kleine stap voor een mens, een grote sprong voor de mensheid".

Foto van de maanlanding door de Amerikanen.

Waarom zoeken we op Mars?

Vandaag de dag richt de mensheid zijn pijlen vooral op buurplaneet Mars. Deze planeet is een stof- en steenwoestijn vol met bergen, kraters en vulkanen. Mars is rood omdat er veel geroest ijzer aanwezig is. Verder kent de planeet grote stormen van stof, en is het er enorm koud (gemiddeld -60° Celsius) en droog. Waarom is Mars dan toch een interessante planeet om te onderzoeken? Het antwoord is water. We zien water als bron van leven: op aarde maken alle organismen op de een of andere manier gebruik van vloeibaar water. De zoektocht naar water op andere planeten in het universum zou dus kunnen leiden tot de ontdekking van andere vormen van leven. Misschien niet tot de ontdekking van intelligente wezens, maar wel van die van micro-organismenVerzamelnaam voor organismen die te klein zijn om met het blote oog te zien. Microscopisch kleine levende wezens zoals bacteriën, schimmels, algen en eencelligen vallen onder deze categorie. Ze zijn onmisbaar in het ontstaan van leven maar kunnen ook ziektes veroorzaken. . De ontdekking van water garandeert dus geen leven op een planeet, maar is wel een logisch startpunt in de zoektocht.

Deel alinea

Een foto van het oppervlak van Mars, gemaakt door de onbemande verkenner 'Curiosity' van NASA.

Verschillende satellieten en onbemande verkenners hebben Mars zowel van boven als aan het oppervlak bestudeerd. Deze onderzoeken wijzen uit dat er ooit sprake is geweest van water op Mars. Wetenschappers schatten dat Mars zo’n vier miljard jaar geleden op de aarde leek. De planeet had in die tijd een atmosfeer met waterdamp, waardoor het er ook regent. Hierdoor kende Mars rivieren en oceanen. Dit weten we omdat er sporen van water zijn aangetroffen in de rotsachtige bodem. Daarnaast tonen satellietbeelden op grotere schaal sporen van water. Op deze beelden zijn bijvoorbeeld tekenen van oude rivierbeddingen, geulen, zandbanken, meren en oceanen aangetroffen. Verder heeft Mars op zijn noordpool een flinke ijskap. Waarom het andere water is verdwenen, is nog onbekend.

In september 2015 komt ruimteorganisatie NASA met nieuws: er is vloeibaar water gevonden op Mars. Een half dozijn aan satellieten analyseert het oppervlak van Mars en daaruit wordt opgemaakt dat de geulen elke Marszomer veranderen. Dit zou betekenen dat er water uit de kraters ‘lekt’. Ook zijn in de geulafzettingen sporen gevonden van perchloraten en magnesium: 'stofjes' die alleen kunnen ontstaan in een waterig milieu.

NASA bevestigt de vondst van water op Mars.

En inderdaad, NASA vindt pekelwaterZoutvocht. Water met een heel hoog zoutgehalte. op Mars. Door het hoge zoutgehalte van dit water bevriest het minder snel en stroomt er even water door de geulen, alvorens het verdampt. Omdat dit water erg zout is, is de kans op leven onwaarschijnlijker. Toch is de vondst van vloeibaar water op een andere planeet dan de aarde een belangrijke ontdekking. Als er op de rode buurplaneet water is of is geweest, zou dit kunnen betekenen dat er ook leven is ontstaan. En als er op Mars leven kan ontstaan, is er kans dat op een andere planeet bij de tientriljard sterren in het universum ook leven bestaat. NASA heeft in 2016 en 2017 zulke stelsels ontdekt, waar ook op zogeheten exoplaneten sprake kan zijn van water.

Een 'selfie' van de verkenner 'Curiosity'.

Wat zijn exoplaneten?

Exoplaneten zijn planeten die om een andere ster draaien dan onze zon. Het aantal van dit soort planeten in het universum is onvoorstelbaar. Bijna iedere ster heeft wel minstens een planeet, en er zijn meer sterren in het universum, dan zandkorrels op alle stranden van onze aarde. Deze planeten buiten ons zonnestelsel zijn met geavanceerde telescopen te ontdekken. De planeten zijn zichtbaar met een telescoop doordat ze voor hun ster langs bewegen. Hierdoor is vanaf de aarde een verschil meetbaar in de hoeveelheid licht die een ster uitstraalt. Sinds de eerste ontdekking van een exoplaneet in 1992 zijn al meer dan drieduizend planeten ontdekt, en vindt de zoektocht naar buitenaards leven ook buiten ons zonnestelsel plaats. De zoektocht naar water speelt ook bij deze planeten een rol.

Een Nederlands onderzoeksteam vertelt over hun methode om exoplaneten te onderzoeken.

Deel alinea

Een beeld dat de fantasie prikkelt: bijna iedere ster in het heelal heeft minstens een planeet. Het aantal exoplaneten is onvoorstelbaar. 

Recent zijn twee stelsels ontdekt waarin zich planeten met water kunnen bevinden. De eerste ontdekking, uit 2016, is die van de planeet Proxima B. De planeet draait rondom de ster Proxima Centauri, de dichtstbijzijnde ster vanaf ons zonnestelsel. Deze ster staat op een afstand van vier lichtjaren. Om een beeld te krijgen:  als de zon een voetbal zou zijn op een voetbalveld ergens in Nederland, dan zou de aarde naar verhouding een peperkorreltje zijn op vijftien meter afstand, en Proxima Centauri een kleine kanonskogel ergens in Bagdad. Met de huidige technologie zou een ruimteveer – als ‘Voyager I’ – er ongeveer 75.000 jaar over doen.

"Ik kan me heel slecht voorstellen dat het allemaal levenloze planeten zijn."

In februari 2017 maakt NASA in een persconferentie bekend dat een onderzoeksgroep uit Luik zeven planeten rondom de ster TRAPPIST-1 (vernoemd naar het Belgische bier) heeft gevonden.

Een artistieke impressie van een Trappist-planeet.

Deze ster bevindt zich op 39 lichtjaren (met de huidige technologie ongeveer 731.000 jaar reizen) van de aarde. Gekeken naar de grootte van het universum is dit maar een kleine afstand, maar onoverbrugbaar met onze huidige technologie. Daarom onderzoeken astronomen deze planeet slechts met telescopen.

"En voor een planeet zijn de berekeningen zo precies, dat we sterke aanwijzingen hebben dat er water is."

Uit die onderzoeken blijkt dat Proxima B en drie van de Trappist-planeten zich in de ‘bewoonbare zone’ begeven. Dit betekent dat de planeet op een dusdanige afstand van de ster staat dat het er tussen de 0 en 100 graden is, waardoor het water niet bevriest of verdampt. Er is dan een aanzienlijke grotere kans op de aanwezigheid van vloeibaar water. Voor het ontstaan en bestaan van leven zijn echter meer factoren vereist dan alleen water, zoals een atmosfeer om de planeet. Onze atmosfeer biedt ons bijvoorbeeld bescherming tegen stralingen van een ster en voorziet ons ook van zuurstof. De vondst van water hoeft dus niet direct het bestaan van leven te betekenen maar biedt wel perspectief. Zou er leven waarneembaar zijn op een exoplaneet? Het lijkt een kwestie van tijd voordat we een antwoord krijgen op deze vraag.

"Er zijn meer sterren in het heelal dan zandkorrels op alle stranden van de hele wereld. "

André Kuipers

Hoe verloopt de ontdekking van buitenaards leven volgens films?

De ontdekking van buitenaards leven spreekt tot de verbeelding, dat blijkt ook uit de uiteenlopende sciencefictionverhalen in films. Als de mensheid buitenaards leven ontdekt, hoe verloopt dat dan volgens films?

© ANP

Een vaak geportretteerd beeld van buitenaardse wezens. Bij het woord 'alien' wordt snel gedacht aan groenige, mensachtige figuren met grote hoofden. 

Een berucht verhaal over buitenaardse wezens is het boek, radio hoorspel en de film The War of the Worlds (1938). Het verhaal gaat dat het hoorspel van Orson Welles tijdens de radio-uitzending grote paniek veroorzaakt onder de luisteraars. In dit hoorspel vallen buitenaardse bewoners van de planeet Mars de aarde aan. Aan het begin en einde van de uitzending wordt aangekondigd dat het fictie betreft. De luisteraars die echter halverwege inschakelen schrikken van de invasie die op de radio te volgen is. De volgende dag koppen de Amerikaanse kranten over de grote paniek die onder de inwoners is ontstaan. Volgens deze kranten zijn er mensen die in paniek de straat op rennen, een hartaanval krijgen, of zelfs zelfmoord plegen. Media hebben het tegenwoordig over een miljoen hysterische Amerikanen. Verschillende onderzoeken stellen dat de paniek onder de inwoners erg meeviel, en dat het verhaal is opgeblazen omdat het een mooie anekdote is. 

Deel alinea

Audiofragment

War of the Worlds
NTR - NTR Academie, 30 okt 2014

Het idee van kwaadaardige buitenaardse wezens is in talloze films gebruikt. Ook de eerste sciencefictionfilm, Le Voyage dans la Lune (Een Avontuur bij de Maan, 1902) door Georges Méliès maakt hier gebruik van. In de film schieten wetenschappers zich met een kanon naar de maan, waar zij worden belaagd door insectachtige maanmannetjes. Ze weten uiteindelijk te ontsnappen en terug naar de aarde te vliegen. De film van Méliès is een mijlpaal op het gebied van sciencefiction. Andere bekende films waarin kwaadaardige wezens de mensheid aanvallen zijn  Alien (1979), Mars Attacks (1996), Men in Black (1997) en Independence Day (1996).

Een beeld uit Le Voyage dans la Lune. De buitenaardse wezens hebben een insectachtige gedaante. 

Het is opvallend dat bij de gedachte aan het bestaan van buitenaards leven veel films uitgaan van kwaadaardige wezens. Het aantal films dat goedaardige wezens belicht is een stuk geringer. Een van de bekendste voorbeelden van een goedaardige alien is de film E.T. The Extra-Terrestrial (1982), waarin het jongetje Elliot zijn buitenaardse maatje helpt om de aarde te verlaten en terug op zijn thuisplaneet te komen. Andere bekende films als Avatar (2009) en District 9 (2009) gaan uit van intelligente buitenaardse wezens en beschavingen die niet per se goed of kwaad zijn, maar toch in conflict komen met de mensheid omdat hun werelden botsen.

Reeks korte fragmenten van films die een invulling geven aan het uiterlijk van aliens.

Scenario’s van sciencefictionfilms verwijzen vaak naar politieke gebeurtenissen. Een interpretatie van Avatar is dat het scenario van de film vergelijkbaar is met de overmeestering van de Indianen. Ook de angst voor aliens in Hollywood-films is te koppelen aan de angst van Amerikanen voor het communisme gedurende de Koude Oorlog. Twee beschavingen botsen en er ontstaat een angst voor de intentie van de ‘anderen’. Zijn ze vreedzaam of gaan ze over tot agressie? Uit angst voor deze agressie handelen de mensen voor de zekerheid als eerst: de aliens worden aangevallen. De portrettering van buitenaards leven is dus nauw verbonden met gebeurtenissen op onze wereld.

André Kuipers filosofeert over het uiterlijk van buitenaardse wezens. De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl.

Kunnen we graancirkels en ufo’s verklaren?

Voor sommigen vindt de zoektocht naar buitenaards leven niet alleen in de ruimte plaats. Zij zijn ervan overtuigd dat deze wezens sporen van hun bestaan op onze planeet achterlaten. Graancirkels en ufo’s zijn hier twee voorbeelden van.

Het bestaan van graancirkels staat vast. Eens in de zoveel tijd wordt er een in een veld gevonden. De vraag is vooral waardoor dit fenomeen ontstaat. Verschillende theorieën van zowel fanaten als wetenschappers hebben op deze vraag geen uitsluitsel kunnen geven. Zij onderzoeken bijvoorbeeld of buitenaardse wezens deze patronen maken (met stralingen vanuit de ruimte), of dat het misschien komt door een 'aards' verschijnsel zoals de wind of magnetische velden.

Deel alinea

Van sommige graancirkels is de oorzaak wel bekend: mensen. In Groot-Brittannië, waar naar verhouding veel graancirkels zijn gevonden, bekennen in september 1991 twee mannen dat zij al tientallen jaren graancirkels maken. Deze ‘gepensioneerde’ graancirkelmakers claimen echter maar een deel van de gevonden cirkels, de rest blijft onverklaarbaar. Veel bewijzen wijzen toch richting mensen die de boel beduvelen. Zo ontstaan de graancirkels bijvoorbeeld alleen ’s nachts, in gebieden in de buurt van wegen, en verschijnen ze niet op plekken waar camera’s aanwezig zijn. Omdat de herkomst van een deel van de patronen niet te achterhalen valt, blijven graancirkels voor sommigen een interessant mysterie.

Het verschijnsel ufo (unidentified flying object, ongeïdentificeerd vliegend object) is een stuk lastiger te verklaren. Alhoewel het woord ufo vaak wordt gelinkt aan het bestaan van buitenaards leven is de betekenis simpeler. In de lucht hangt een vliegend object dat niet kan worden geïdentificeerd. Het is ook mogelijk dat dit object een natuurverschijnsel is dat bijvoorbeeld door het weer wordt veroorzaakt. Er zijn echter talloze meldingen van mensen die ufo’s hebben gezien waar ook de wetenschap geen verklaring voor heeft. In veel gevallen blijft de oorzaak onbekend.

In Nederland hebben we een meldpunt op het internet om zo’n verschijnsel kenbaar te maken. Op ufomeldpunt.nl zijn sinds de lancering per maand gemiddeld 69 meldingen binnengekomen. Veel van de beschrijvingen van deze meldingen bestaan uit het spotten van een gekleurd licht of een vreemde vorm aan de hemel. De betrouwbaarheid van deze meldingen valt te betwisten, in meerdere gevallen zal het gaan om een vliegtuig, ster of satelliet.

Opvallendere meldingen zijn die van luchtvaartpersoneel. Verschillende piloten claimen een lichtgevend object aan de hemel te hebben gezien, dat soms ook op de radar waarneembaar is, en dan plots verdwijnt.

"Het ufo-fenomeen serieus onderzoeken is een taboe in Nederland." De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl.

Een van de bekendste ufo-incidenten die nog altijd voer is voor vele complottheorieën vond plaats in de buurt van het Amerikaanse Roswell in 1947. Een lokale boer telt de morgen na een zware storm zijn schapen en stuit op een groot wrakstuk, dat over een groot gebied is verspreid. Als hij dit meldt aan de plaatselijke autoriteiten, wordt de melding door het leger overgenomen. Het eerstvolgende persbericht dat in zo’n dertig middagkranten wordt verspreid stelt dat het gaat om een vliegende schotel, die nader wordt onderzocht. Enkele uren later wordt echter een tweede persbericht doorgegeven waarin staat dat het gaat om een weerballon. Deze tegenstrijdigheid wekt veel argwaan, waardoor complottheorieën ontstaan. Sommigen beschuldigen de Amerikaanse overheid van het achterhouden van de waarheid. Ook duiken er foto’s op (die goed vervalst kunnen zijn) van buitenaardse wezens die in een laboratorium worden onderzocht.

"Geloof je in ufo's?"
"Ja, heel erg."
De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl.

© ANP

Een van de foto's die opdook na het incident in Roswell. 

Graancirkels en ufo’s blijken niet altijd te verklaren. Wetenschappers weten bij een deel van deze gebeurtenissen de waarheid te achterhalen, een ander deel blijft onopgelost. Hierdoor geloven sommigen dat het bestaan van buitenaards leven is bewezen: zij tonen zich zelfs af en toe al op onze aarde. 

Wat kunnen we concluderen?

Het bestaan van buitenaards leven is volgens veel wetenschappers goed mogelijk. De bouwstenen van leven zijn overal in het universum, en het aantal exoplaneten is onvoorstelbaar groot. Mars vertoont sporen van water en misschien zeggen we dit in de nabije toekomst ook over een andere planeet. Waarom zou er niet ergens een andere planeet zijn in een ‘bewoonbare zone’ waar leven is ontstaan? De wetenschap heeft nog geen antwoord op de vraag kunnen geven, maar blijft onderzoek doen. Ook de Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers denkt dat het buitenaards leven mogelijk is.

Buitenaards leven bestaat

95%
5%
Deel poll

Meer weten? Bekijk Kuipers zoekt contact op NPO.nl.

In het kort:

  • De ruimtemissies beginnen in 1957 met de lancering van de Sputnik. Een ruimterace ontstaat tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, waardoor achtereenvolgens vele mijlpalen worden bereikt

  • De zoektocht naar water is belangrijk in de zoektocht naar buitenaards leven, omdat dit als een van de belangrijkste bouwstenen van leven wordt geacht.

  • Onderzoeken op Mars met satellieten en onbemande verkenners tonen aan dat er ooit veel water op de planeet is geweest. NASA heeft aangetoond dat er nu nog steeds sprake is van kleine stroompjes pekelwater op de planeet.

  • Sinds 1992 ontdekken wetenschappers steeds meer exoplaneten. Op exoplaneten die zich in de 'bewoonbare zone' bevinden van hun ster kan sprake zijn van water en dus van leven. Toekomstige onderzoeken kunnen dit bewijzen of uitsluiten.

  • Het ontstaan van graancirkels en ufo's valt vaak te verklaren: mensen maken ze in veel gevallen zelf. Toch blijft een deel onverklaard, waardoor het mysterie standhoudt.

Deel dit venster