Wat is het klimaatakkoord van Parijs?

5 minuten leestijd

Wat is het klimaatakkoord van Parijs?

Natuur

Je leest nu

Wat is het klimaatakkoord van Parijs?

    • Deel op

    • Gekopieerd
  • 69
  • 27330
Bekijk de collectie Groen en duurzaam27 verhalen
Bekijk de collectie Aardrijkskunde34 verhalen

In december 2015 wordt in Parijs een wereldwijd klimaatakkoord gesloten. Het wordt gezien als het meest baanbrekende akkoord op klimaatgebied. Waarom zijn wereldwijde afspraken over het klimaat nodig? Wat zijn de klimaatdoelen van het akkoord van Parijs?

Samengesteld door NPO Focus

Wat is het doel van het akkoord van Parijs?

Doel van het akkoord is om de klimaatopwarming te beperken tot 1,5 à 2 graden Celsius. Met het akkoord is het rijke én arme landen eindelijk gelukt om afspraken te maken over het gezamenlijk terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. De afspraken gaan vanaf 2020 in.

"Er zijn in het leven weinig momenten om de wereld te veranderen. U heeft die kans nu."

Maar liefst 195 landen tekenen het klimaatakkoord van Parijs. Eerdere onderhandelingen liepen vaak jarenlang vast door tegenstellingen tussen ontwikkelde landen en ontwikkelingslanden. Rijkere landen wilden een akkoord over de vermindering van de CO2CO2 is de formulenaam voor koolstofdioxide. Dit gas is van nature aanwezig in de atmosfeer, maar de concentratie neemt steeds verder toe door de verbranding van fossiele brandstoffen, zoals olie, kolen en gas. Het gevolg hiervan is de opwarming van de aarde. -uitstoot en ontwikkelingslanden wilden ondersteuning van de rijke landen bij de aanpak van de gevolgen van klimaatverandering. Bij het klimaatakkoord van Parijs zeggen rijkere landen toe dat ze jaarlijks 91 miljard euro in het klimaatfonds van de Verenigde Naties zullen storten. Landen met onvoldoende technologieën en kennis om de draai te maken naar duurzame energiebronnen kunnen gebruik maken van dit klimaatfonds.

Een ander nieuw punt van dit akkoord is dat landen zich houden aan een zogeheten controleproces: elke vijf jaar moeten nationale overheden hun doelen voor het verlagen van de broeikasgassen communiceren. Bovendien moeten die doelen ambitieus geformuleerd zijn en elke vijf jaar in ambitie toenemen.

 

Deel alinea

Waarom is het klimaatakkoord zo belangrijk?

Als de opwarming van de aarde in dit tempo doorgaat zijn de gevolgen niet te overzien, zeggen klimaatwetenschappers. En iedereen krijgt ermee te maken: in natte gebieden wordt het natter en in droge gebieden droger. De zeespiegel zal stijgen omdat gletsjers en ijskappen op Groenland en Antarctica smelten. Dat betekent meer overstromingen in rivierdelta’s aan de kust, terwijl andere gebieden door de warmte droger worden en er een watergebrek dreigt. Dat heeft weer honger en ondervoeding tot gevolg.

Atmosfeerwetenschapper Thomas Röckmann legt uit waar de grens van twee graden Celsius vandaan komt.

Als we de stijging van de opwarming weten te beperken dan kunnen we de gevolgen van klimaatverandering nog beheersen, is de gedachte. Dat gaat niet vanzelf, maar vraagt forse maatregelen. Daarvoor is samenwerking nodig en onderlinge afstemming. Ten slotte zijn landen in veel opzichten van elkaar afhankelijk. Voor niet-duurzame energiebronnen als olie en gas, maar ook voor allerlei andere exportproducten die niet duurzaam geproduceerd worden. Alleen als landen samenwerken kan er een reductie bereikt worden.

Deel alinea

Wat betekent het klimaatakkoord voor Nederland?

Ook Nederland moet flink aan de bak om de klimaatdoelen te halen. Daarvoor zijn de overheid, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties samen om tafel gaan zitten. Elke sector levert de komende jaren zijn eigen bijdrage aan het terugdringen van de CO2-uitstoot. Het Nederlandse klimaatakkoord bevat allerlei maatregelen die ervoor moeten zorgen dat Nederland de klimaatdoelen gaat halen.

Zo gaat de belasting op gas omhoog en wordt de heffing op elektriciteit juist lager, om huishoudens te stimuleren geen of minder gas te gebruiken. Vanaf 2021 betaalt de industrie een CO2-belasting, en in 2030 moeten alle kolencentrales in Nederland dicht zijn. In 2050 moet onze energievoorziening volledig duurzaam zijn.

Wat moet Nederland doen om de klimaatdoelen van Parijs te halen?

Deel alinea

Waarom zijn de Verenigde Staten uit het klimaatakkoord gestapt?

Een van ’s werelds grootste vervuilers, de Verenigde Staten, stapt na anderhalf jaar uit het verdrag onder president Donald Trump. Op 1 juni 2017 maakt hij tijdens een persconferentie bekend dat Amerika zich terugtrekt uit het klimaatakkoord omdat het akkoord niet eerlijk zou zijn voor de Verenigde Staten. De visie van de Verenigde Staten over oneerlijkheid wordt door bijna geen enkel ander land gedeeld. Alleen Syrië en Nicaragua doen net als de Verenigde Staten niet mee aan het akkoord.

“Jouw voornaamste verantwoordelijkheid is om de bevolking te beschermen.”

Trump maakt ook meteen duidelijk dat de Verenigde Staten zich niet aan eerder gemaakte klimaatafspraken zullen houden. Niet alleen in de rest van de wereld maar ook in de Verenigde Staten zelf wordt ontstemd op zijn besluit gereageerd. Veel Amerikaanse staten geven aan door te gaan met hun streven om de doelstellingen in het klimaatakkoord te halen.

Deel alinea

Welke kritiek is er op het klimaatakkoord van Parijs?

Volgens de internationale milieuorganisatie Greenpeace gaan de plannen om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad te houden, niet ver genoeg. Opgeteld komen alle individuele afspraken die landen hebben toegezegd alsnog op maar liefst 3 graden Celsius opwarming volgens de organisatie. Ook is er kritiek op het ontbreken van afspraken over de vervuilende luchtvaart- en scheepvaartsector.

"Het gemiddeld verbruik is 50.000 tot 70.000 liter brandstof per dag."

Het controlemechanisme in het akkoord laat volgens sommigen ook nog te wensen over. Bijna alle deelnemende landen hebben maatregelen opgesteld die ze zelf denken te kunnen realiseren. Deze moeten volgens het klimaatakkoord regelmatig worden beoordeeld en aangescherpt. Maar ze staan vol met onduidelijkheden en zijn daardoor moeilijk toetsbaar. Zo hebben sommige landen alleen algemene beloftes gedaan, zoals de toezegging om een deel van de energie uit duurzame bronnen te halen. En veel ontwikkelingslanden stellen financiële en technologische steun als voorwaarde voor hun bijdrage.

Deel alinea

Toch is het goed dat het klimaatakkoord er is. Alternatieve, duurzame energie wordt steeds goedkoper, dus het is voor landen steeds makkelijker zich er aan te houden. Politici ontdekken bovendien in toenemende mate de sociaaleconomische voordelen van de terugdringing van broeikasgassen. Ook steeds meer burgers en maatschappelijke organisaties zijn overtuigd van de noodzaak tot verandering. Volgens wetenschappers is het momentum voor klimaatactie na de succesvolle klimaattop in Parijs daarom alleen maar groter geworden. Op welke manier de coronacrisis hier in positieve of negatieve zin aan zal bijdragen is nog ongewis.

In het kort

  • Het klimaatakkoord van Parijs heeft als doel om de klimaatopwarming te beperken tot 1,5 à 2 graden Celsius.

  • Als de opwarming van de aarde in dit tempo doorgaat zijn de gevolgen niet te overzien, zeggen klimaatwetenschappers. Dat kan alleen als landen samenwerken.

  • In het Nederlandse klimaatakkoord uit 2019 zijn concrete afspraken gemaakt zodat elke sector zijn steentje bijdraagt om de CO2-uitstoot terug te dringen.

  • Een van ’s werelds grootste vervuilers, de Verenigde Staten, stapt na anderhalf jaar uit het verdrag omdat het ‘oneerlijk’ zou zijn.

  • Milieuorganisaties vinden de plannen niet ver genoeg gaan en er ontbreken afspraken over de vervuilende lucht- en scheepvaartsector.

Deel dit venster