Moet wiet helemaal legaal worden?

11 minuten leestijd

© ANP

Moet wiet helemaal legaal worden?

Recht

Je leest nu

Moet wiet helemaal legaal worden?

    • Deel op

    • Gekopieerd
  • 54
  • 11698

Het Nederlandse gedoogbeleid roept al jarenlang veel vragen op. Waar enerzijds de verkoop van wiet in coffeeshops wordt gedoogd, is anderzijds het telen ervan verboden. Waarom is dit beleid zo tegenstrijdig? En moet de wietteelt niet gewoon gelegaliseerd worden?

Samengesteld door Ivy Sangers

Wat is de huidige wet- en regelgeving rondom cannabis?

De gedachte dat Nederland nog steeds voorloopt op cannabisgebied is achterhaald. Het gedoogbeleid wordt intussen in alle opzichten voorbijgestreefd door het buitenland. Zo is in enkele staten van Amerika de wietteelt bijvoorbeeld gelegaliseerd en is in Uruguay het kweken en verhandelen van wiet ook geen enkel probleem.

De eerste Opiumwet dateert uit 1919 en geeft de regelgeving weer omtrent het Nederlands drugsbeleid. In de loop der jaren is deze meerdere malen aangepast, maar in grote richtlijnen toch hetzelfde gebleven. De huidige wet- en regelgeving rondom cannabisCannabis (hasj en wiet) wordt gemaakt van een hennepplant.   in Nederland wordt vaak gezien als krom en verwarrend. Hoewel de verkoop van wiet wordt gedoogd,Gedogen is het niet vervolgen van omstandigheden die wettelijk verboden zijn.  is telen ervan ten strengste verboden. Dit houdt in dat coffeeshophouders momenteel gedwongen zijn illegaal hun shop te bevoorraden. 

De verkoop van wiet wordt gedoogd, terwijl de teelt ervan is verboden. Aanvoer aan coffeeshops verloopt via het criminele circuit. De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl

Tevens zijn er strenge voorwaarden waaraan coffeeshops moeten voldoen om strafvervolging te ontlopen. Zo mag de handelsvoorraad niet meer dan vijfhonderd gram zijn en is het verboden om meer dan vijf gram softdrugs per dag aan iemand te verkopen. Daarnaast is het enerzijds wel strafbaar om voor eigen gebruik in bezit te zijn van vijf gram cannabis of minder, maar kan dit anderzijds niet tot vervolging leiden. Het telen van maximaal vijf hennepplanten zonder technische hulpmiddelen wordt ook niet vervolgd, maar bij het telen van meer dan vijf planten wordt uitgegaan van professionele teelt en hiervoor kan men een gevangenisstraf en een fikse boete krijgen.

Deel alinea

De politieke partijen D66, GroenLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, VNL en SP zijn het niet eens met het omslachtige gedoogbeleid voor softdrugs en willen - onder meer om drugscriminaliteit te voorkomen - de wietteelt reguleren.Wiet kan onder bepaalde voorwaarden legaal worden ingekocht en geteeld.  Het CDA, de VVD, ChristenUnie, SGP en PVV willen echter niets weten van de legalisering van softdrugs. Bestrijding is volgens hen veel verstandiger dan regulering. Ondanks het meningsverschil lijkt regulering van wietteelt een stapje dichterbij te komen. Zo heeft de Tweede Kamer in februari 2017 met een meerderheid een initiatiefwet van D66 aangenomen - hierin staat dat cannabis onder een aantal voorwaarden legaal mag worden geteeld. Voordat deze wet definitief tot stand kan komen moet het wetsvoorstel wel eerst door de Eerste Kamer worden goedgekeurd. Een meerderheid van het CDA, de ChristenUnie, SGP, VVD en PVV in de Eerste Kamer keert zich tegen het wetsvoorstel.

Coffeeshop Xpresso in Zwijndrecht is misschien wel één van de netste coffeeshops van Nederland. De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl

Wiet versus alcohol: wat is slechter?

Een veelgestelde vraag over wiet is of het gebruik ervan ernstige gevolgen heeft voor de gezondheid. Het effect van wiet wordt vaak vergeleken met dat van alcohol op het lichaam. Ondanks de negatieve gevolgen voor de gezondheid is alcohol een sociaal geaccepteerd genotsmiddel – dit terwijl er nog steeds een taboe rust op het gebruik van wiet.

Deel alinea

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het cannabisgebruik geen invloed heeft op het langetermijngeheugen, maar wel gevolgen kan hebben voor het kortetermijngeheugen. Daarbij is het regelmatig roken van wiet of hasj schadelijk voor de longen. Net als bij 'normaal' roken komen teer en koolmonoxide vrij, wat zorgt voor verslechtering van de longen en vaatwanden. Dat bij blowen diep geïnhaleerd wordt, waardoor de rook langer in de longen blijft hangen, helpt ook niet mee. Wanneer cannabis in voedsel of drank ingenomen wordt, speelt dit uiteraard geen rol.

Bij overmatig gebruik van alcohol zijn de risico's feitelijk groter in vergelijking met blowen. Zo leidt alcohol onder meer tot een groter risico op kanker en een verhoogde kans op hart- en vaatziektes. Overmatige alcoholconsumptie kan zelfs een dodelijke afloop hebben. Toch zijn er minder strenge regels verbonden aan de verkoop van alcohol ten opzichte van softdrugs. Vraag blijft waarom er met twee maten gemeten wordt als het gaat om alcohol versus wiet.

"Alcohol is een sociaal geaccepteerd genotsmiddel – dit terwijl er nog steeds een taboe rust op het gebruik van wiet."

Wat voor mogelijkheden biedt medicinale wiet?

Onder bepaalde omstandigheden is de productie van wiet op grote schaal al toegestaan in Nederland. Cannabis wordt naast genotsmiddel namelijk ook voor medicinale doeleinden gebruikt. Deze medicinale wiet wordt niet verkocht in de coffeeshop, maar is via de apotheek verkrijgbaar op recept. Hoewel medicinale wiet wel legaal is, is het nog geen geregistreerd geneesmiddel. Momenteel heeft in Nederland alleen het bedrijf Bedrocan toestemming van de overheid voor het produceren van medicinale cannabis. Bedrocan kweekt jaarlijks compleet legaal duizenden kilo’s cannabis voor apotheken in Nederland en andere landen. Het Bureau voor Medicinale Cannabis (BMC) ontfermt zich als overheidsorganisatie over de productie van medicinale cannabis en voert controles uit bij de telers. Zo kijkt het bureau onder meer naar de kwaliteit van de cannabis.

Deel alinea

Het gebruik van medicinale cannabis heeft meerdere toepassingen. Wiet kan onder meer helpen tegen pijn, spasmen, spierkrampen, MS, kanker en aids. Ook biedt het mogelijkheden voor patiënten met het syndroom van Gilles de la TouretteGilles de la Tourette is een neuro-psychiatrische aandoening en wordt gekenmerkt door tics. Dit zijn ongecontroleerde, plotselinge en terugkerende bewegingen.  . Door het gebruik van wiet ontspant het lichaam, waardoor plotselinge spasmen kunnen worden geremd. Daarnaast kan wiet de symptomen van reuma tegengaan.

Cannabis wordt ook voor medicinale doeleinden gebruikt. Deze medicinale wiet is alleen via de apotheek verkrijgbaar. De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl

Wat zijn de voor- en nadelen van het legaliseren van de wietteelt?

Al jarenlang wordt de discussie gevoerd of de wietteelt al dan niet gelegaliseerd moet worden. Meningen over dit gevoelige onderwerp lopen uiteen. Zo vinden voorstanders dat iedereen het recht heeft op eigen keuzes. Iedereen moet zelf kunnen beslissen of zij wel of geen softdrugs willen gebruiken - de keuze ligt dus in handen van het individu. Tegenstanders zijn van mening dat de overheid mensen juist moet beschermen tegen het nemen van verkeerde beslissingen. Softdrugs zijn volgens hen een bedreiging voor de maatschappij en legalisering zou veel gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Voorstanders zijn juist van mening dat de gezondheid door legalisering wordt beschermd. Momenteel heeft de overheid geen toezicht op de kwaliteit van de middelen. Mensen weten niet wat ze roken, met alle risico’s van dien. Door legalisering kunnen er duidelijke afspraken worden gemaakt over de handel, verkoop en kwaliteit van softdrugs.

Al jarenlang wordt de discussie gevoerd of wietteelt gelegaliseerd moet worden. De meningen over dit onderwerp zijn verdeeld.

Het voorkamp gelooft daarnaast dat legalisering van wietteelt zal zorgen voor een aanzienlijke vermindering van criminaliteit. Indien de wietteelt wordt gelegaliseerd kunnen criminelen niet meer verdienen aan de productie en handel. Legale verkoop zal zorgen voor dalende prijzen en de softdrugsbranche wordt daardoor vanzelf minder aantrekkelijk voor criminelen. Tegenstanders zetten echter hun vraagtekens bij dit punt – deze vorm van criminaliteit zal volgens hen niet zomaar verdwijnen.

Legalisering kan voor de overheid ook financieel aantrekkelijk zijn: bestrijding van softdrugscriminaliteit kost een vermogen. Opsporingskosten komen uit op zo'n honderdzestig miljoen euro per jaar en het oprollen van een hennepkwekerij kost duizenden euro's per keer. De zogenoemde 'war on drugs' is dus erg duur en boekt uiteindelijk maar weinig resultaat. Door legalisering van wietteelt zal de groep overtreders kleiner worden.   

Deel alinea
"Tegenstanders denken dat door legalisering vooral jongeren sneller in aanraking komen met drugs."

Het tegenkamp is bang dat wanneer het gedoogbeleid wordt opgeheven het softdrugsgebruik sterk zal toenemen. Door legalisering zullen vooral jongeren sneller in aanraking komen met drugs. Ook zal de stap van softdrugs naar harddrugs sneller worden gemaakt – ook wel de ‘stepping-stone theorie’ genoemd. Uit onderzoek blijkt dat harddrugsgebruikers vaak zijn begonnen met softdrugs, maar ook met alcohol en tabak. Deze genotsmiddelen zouden dan ook beschouwd kunnen worden als opstap naar harddrugs. Tevens moet Nederland zich houden aan regels in verdragen van internationale organisaties. Het legaal maken van de wietteelt is dan ook niet zomaar mogelijk. Voorstanders willen dat het gedoogbeleid wordt aangepast, aangezien de productie van illegale drugs ook erg schadelijk is voor het milieu.

Moet wietteelt gelegaliseerd worden?

Hoewel het idee van de legalisering van softdrugs door sommigen wordt afgekeurd, lijkt het erop dat voorstanders in het debat de overhand hebben. Uit een onderzoek van Motivaction in 2015 blijkt dat zeventig procent van de bevolking vindt dat cannabis gereguleerd of zelfs volledig gelegaliseerd zou moeten worden. Wat direct opvalt is dat een meerderheid van de kiezers van partijen tegen legalisering juist wel een voorstander is van dit idee. Bij de VVD is 77 procent voor legalisering, bij het CDA 65, bij de PVV 62 en bij de ChristenUnie 51 procent.

Nederland loopt dus al een lange tijd niet meer voorop op het gebied van drugsbeleid. De overheid criminaliseert de wietindustrie en ondertussen wordt het huidige beleid ingehaald door verscheidende landen en Amerikaanse staten. Zo brengt de legalisering van cannabis in de staat Colorado een aantal belangrijke voordelen met zich mee: de geregistreerde criminaliteit en werkloosheid is gedaald, het toerisme is gestegen en het aantal jongeren dat wiet rookt is sinds de legalisering ook gedaald.

Een protest tegen criminalisering van marijuana gebruikers in Minneapolis, 2013.

Deel alinea

Wat tevens moeilijk te verklaren is, is dat kalmerende en verdovende middelen als tabak en alcohol in Nederland eenvoudig in het winkelcentrum te verkrijgen zijn - dit terwijl er ontzettend strenge regels bestaan voor de verkoop van cannabis. De vraag luidt dan ook of er een ander beleid moet gelden voor softdrugs dan voor drugs als alcohol en sigaretten. Het feit dat een coffeeshop drugs mag verkopen en geen drugs kan inkopen wordt gezien als verwarrend. Het Nederlandse gedoogbeleid zoals wij dat nu kennen bestaat al jaren, maar er lijkt langzaam maar zeker een verandering in te komen. Zo staat het nieuwe kabinet toe dat een aantal gemeenten mag experimenteren met het verspreiden van legale wiet. Met de proef wordt gekeken of de criminaliteit hierdoor afneemt. Het is een eerste stap op weg naar legalisering. Met het slagen van de proef zouden vervolgstappen gezet kunnen worden.

De Tweede Kamer heeft met een meerderheid een initiatiefwet van de D66 aangenomen, waarin staat dat de wietteelt moet worden gereguleerd. De hele aflevering zien? Kijk dan op NPO.nl

In het kort:

  • Het Nederlandse gedoogbeleid wordt door veel mensen als verwarrend gezien. Hoewel de verkoop van wiet wordt gedoogd, is het telen ervan ten strengste verboden.

  • Ondanks de negatieve gevolgen van alcohol op het lichaam, is alcohol een sociaal geaccepteerd genotsmiddel. Dit terwijl er nog steeds een taboe rust op het gebruik van wiet.

  • Cannabis doet naast genotsmiddel ook dienst voor medicinale doeleinden en kent vele toepassingen. Het wordt onder meer gebruikt bij pijn, spasmen, spierkrampen, MS, kanker en aids.

  • Al jarenlang zijn er discussies over teelt legaliseren. Tegenstanders zeggen dat dit zal lijden tot nog meer problemen en criminaliteit, terwijl voorstanders denken dat de criminaliteit zal afnemen.

  • Het nieuwe kabinet staat toe dat een aantal gemeenten mag experimenteren met het verspreiden van legale wiet. Dit zou een eerste stap op weg naar legalisering kunnen zijn.

Deel dit venster