Waarom steken we vuurwerk af?

2 minuten leestijd

Waarom steken we vuurwerk af?

Je leest nu

Waarom steken we vuurwerk af?

    • Deel op

    • Gekopieerd
  • 0
  • 13

Vuurwerk tijdens de jaarwisseling, het lijkt ons in het bloed te zitten. Toch is het nog maar een jonge traditie. Waar komt die vandaan, en waarom steken we eigenlijk vuurwerk af?

Samengesteld door Bouwe van Straten

Vuurwerk kent zijn oorsprong in China, waarschijnlijk ten tijde van de Tang-dynastieDe Tang-dynastie was in China aan de macht tussen 618 en 907, en bouwde China uit tot een kosmopolitisch rijk. . Het dient in eerste instantie vooral afgestoken om boze geesten te ver drijven, en maakt dan ook vaak deel uit van religieuze festivals. Die gewoonte om kwade geesten te verjagen met veel lawaai zie je ook op andere plekken terug.

De oude Germanen verjoegen de boze geesten al met veel lawaai.

In de late Middeleeuwen doet het vuurwerk ook in Europa zijn intrede. In de vijftiende eeuw is Florence het centrum van de vuurwerkproductie. Het wordt vooral ingezet tijdens feestelijkheden. Het einde van de Tachtigjarige Oorlog bijvoorbeeld wordt in 1648 op de Dam gevierd met vuurwerk. Soms heeft vuurwerk ook een militaire functie. Je kunt er bijvoorbeeld ’s nachts terreinen mee verlichten, of signalen afgeven.

Van elitair verzetje tot volksvermaak

In de achttiende en negentiende eeuw gaat in de grote steden wel eens vuurwerk de lucht in, maar dat is sporadisch en het werk van de elite. Pas in de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw ontstaat de gewoonte om tijdens de jaarwisseling zelf vuurwerk af te steken. Waarschijnlijk nemen oud-Indiëgangers en migranten uit Indonesië deze gewoonte mee uit Indonesië. Veel van hen vestigen zich in Den Haag, waar in eerste instantie met name straatschoffies het gebruik oppikken. Daarna volgen al snel de andere burgers en andere delen van het land.

"Pas vanaf de jaren zestig breekt vuurwerk echt door"

De regelgeving draagt ook een steentje bij. In de negentiende eeuw stelt met regels in om het lawaai tijdens de jaarwisseling in te perken, maar die regels verdwijnen in de twintigste eeuw. Het vuurwerk wordt bovendien steeds makkelijker verkrijgbaar dankzij import vanuit China. En ten slotte maakt de stijgende welvaart het vuurwerk ook voor steeds meer mensen bereikbaar. Inmiddels is een jaarwisseling zonder vuurwerk voor veel mensen niet meer voorstelbaar.

Vuurwerkshows in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.

Het massale afsteken van vuurwerk is dus een relatief nieuwe traditie. Mensen boven de zeventig kunnen zich vast nog vuurwerkloze jaarwisselingen herinneren. Als critici hun zin krijgen, gaat het in de toekomst weer die kant uit.

In het kort:

  • Vuurwerk ontstaat waarschijnlijk zo'n 1300 jaar geleden in China. In de zeventiende eeuw komt het ook naar Europa.

  • Aanvankelijk is het voorbehouden aan de elite. Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw begint het volk massaal vuurwerk af te steken.

  • In vroeger tijden dient vuurwerk om kwade geesten verjagen. Tegenwoordig steekt men vuurwerk vooral af op feestelijke momenten.

Deel dit venster