Wie is Maria van Bourgondië?

0 minuten leestijd

Wie is Maria van Bourgondië?

Je leest nu

Wie is Maria van Bourgondië?

    • Deel op

    • Gekopieerd
  • 3
  • 23
Bekijk de collectie Canon van Nederland51 verhalen

Ze is een belangrijke figuur in de Nederlandse geschiedenis, maar toch doet haar naam lang niet bij iedereen een belletje rinkelen: Maria van Bourgondië (1457-1482). Haar regeerperiode duurt slechts vijf jaar. De gevolgen van die korte heerschappij zijn echter nog lang merkbaar. Wie is Maria van Bourgondië en hoe verandert ze het bestuur van de Nederlanden?

Samengesteld door Ivar van Lieshout

Hoe krijgt Maria van Bourgondië macht over het huidige Nederland?

Maria van Bourgondië is het enige kind van de machtige Bourgondische hertog Karel de Stoute. In 1477, wanneer Maria 19 jaar oud is, overlijdt haar vader onverwachts. Maria krijgt plotseling veel macht in handen. Ze gaat regeren over een groot deel van het huidige Nederland, België en Noord-Frankrijk. Haar vader heeft tijdens zijn regeerperiode veel vijanden gemaakt. Bijvoorbeeld omdat hij zijn macht van de gewesten afneemt, terwijl die gewesten juist veel waarde hechten aan hun zelfstandigheid. Wanneer Maria als onervaren vorst aantreedt, moet ze meteen de problemen oplossen die ze van haar vader erft.

Deel alinea

Wat is het Groot Privilege?

Deel alinea

Tot overmaat van ramp valt de Franse koning Lodewijk XI de Bourgondische gebieden aan. Omdat Maria geen ervaring heeft met oorlogsvoering, heeft ze de steun van de Nederlandse gewesten nodig. Die willen haar best helpen, maar dan willen ze daar wel iets voor terug. Maria geeft de gewesten daarom de zelfstandigheid terug die haar vader van ze heeft afgepakt. Deze toezegging staat bekend als het “Groot Privilege”. De Nederlandse gewesten zijn tevreden en steunen Maria in de strijd tegen Lodewijk XI. Opvallend is dat Lodewijk lange tijd probeert een huwelijk te arrangeren tussen zijn zoon en Maria van Bourgondië. Dat gebeurt niet: Maria trouwt met Maximiliaan I van Oostenrijk. Hij is deel van de Habsburgse dynastie en na dit huwelijk zijn de Nederlanden daarom lange tijd onderdeel van het Habsburgse Rijk. 

Maria van Bourgondië en haar man, Maximiliaan I van Oostenrijk

Wat zijn de gevolgen van het Groot Privilege?

Na haar huwelijk met Maximiliaan I verliest Maria een groot deel van haar macht. Ze moet belasting gaan betalen aan haar man en ze baart in korte tijd drie kinderen. Haar voornaamste taak is nu namelijk het verzorgen van troonopvolging. Wanneer ze slechts 5 jaar op de troon zit, slaat het noodlot toe. Ze valt tijdens een jachtpartij van haar paard en komt te overlijden. Ze is dan pas 25 jaar oud. Maximiliaan heeft daarna alle macht in handen en schaft meteen het Groot Privilege af. Dat leidt tot een grote opstand, die pas in 1492 onder controle is. Daarmee is de rust in de Nederlanden echter nog lang niet teruggekeerd. De Habsburgse afstammelingen van Maria en Maximiliaan zullen er nog veel weerstand ondervinden. Hun kleinzoon Karel V weet daar redelijk goed mee om te gaan, maar onder diens opvolger Filips II begint de Tachtigjarige Oorlog. De Nederlandse opstandelingen eisen de rechten terug die Maria van Bourgondië een eeuw geleden aan de Nederlandse gewesten heeft verleend. Het Groot Privilege is voor de opstandelingen een belangrijk voorbeeld: zo zou de macht volgens hen geregeld moeten zijn.

Deel alinea

Deel dit venster